Díli, 26 Outubru 2026, (Iklik.Info) — Konsellu Administrasaun Bee Timor-Leste, Empreza Públika (BTL, E.P.), prepara ona planu atu hadi’a sistema distribuisaun bee moos iha Suku Tapo Memo, Postu Administrativu Maliana, Munisípiu Bobonaro, tanba sistema bee ne’e la funsiona ho di’ak no afeta asesu komunidade sira ba bee moos, ne’ebé obriga sira depende ba bee moto no bee merek durante tinan haat resin.
Notísia relevante:
Tinan Haat La Asesu Bee Moos, Agustina no Komunidade Tapo Memo Lalin Bee Mota
Prezidente Konsellu Administrasaun BTL, E.P., Gustavo da Cruz, hateten katak sistema bee moos iha Tapo Memo ne’e boot no uluk hetan apoiu investimentu husi parseiru sira, inklui AusAID. Sistema ne’e fornese bee ba suku oioin, nune’e presiza jestaun no manutensaun ne’ebé di’ak atu garante distribuisaun bee ba komunidade sira.
“Loos duni sistema bee moos ne’e boot tebes, maibé jere hanesan bee rural, maski sistema ne’e atende multi-suku. Entaun, bainhira sistema bomba ne’e la funsiona, sistema bee sira la funsiona hotu kedas,” dehan Prezidente Konsellu Administrasaun Bee Timor-Leste, Gustavo da Cruz, ba Jornalista sira iha Palásiu Prezidensiál Bairu-Pite, Segunda 26/10.
Gustavo esplika, tanba problema ne’e, BTL prepara ona planu atu hahú hadi’a sistema bee ne’e iha tinan ida ne’e, liuhusi implementasaun fase primeiru. Sistema ne’e mós sei kanaliza bee moos ba kapitál Postu Administrativu Bobonaro.
Gustavo da Cruz haktuir, hadi’a sistema bee moos iha Tapo Memo sai ona prioridade BTL nian. Agora, instituisaun ne’e prepara hela prosesu konkursu públiku atu hahú implementa servisu iha fase primeiru.
“Ida ne’e sai prioridade BTL nian. Ami iha ona preparativu ba konkursu públiku ba fase primeiru. Depois, iha tinan oin, ita sei muda ba fase segundu ba sistema bee moos Tapo Memo nian,” dehan Gustavo.
Tuir Gustavo da Cruz, estimativa orsamentu ba fase primeiru Orsamentu hamutuk US$ 800 mil ital. Enkuantu fase segundu sei kontinua iha tinan tuirmai, ho objetivu atu hadi’a sistema ne’ebé fornese bee ba suku lima ne’ebé depende ba fonte bee husi Tapo Memo.
Nia esplika, sistema ne’e la’ós fornese bee ba suku ida de’it, maibé atende komunidade iha área oioin ne’ebé depende ba rekursu bee hanesan. Tanba ne’e, hadi’a sistema tenke konsidera nesesidade suku hotu ne’ebé hetan bee husi rekursu bee Tapo Memo nian.
“Melhoramentu labele halo ba suku ida ka kapitál Postu ida de’it, maibé tenke konsidera mós área hotu ne’ebé hetan rekursu bee husi Tapo Memo. Entaun, tenke halo melhoramentu atu sistema ne’e bele funsiona,” nia afirma.
Gustavo da Cruz mós alerta katak, se hadi’a sistema bee ba suku ida ka kapitál Postu ida de’it, komunidade iha área seluk ne’ebé seidauk hetan servisu hadi’ak sei hasoru problema boot liután, tanba sira depende ba rekursu bee hanesan.
Tanba rekursu bee ne’ebé uza hamutuk ne’e limitadu, BTL presiza halo hadi’ak sistema ho abordagem integrada atu garante sistema ne’e funsiona no komunidade hotu ne’ebé depende ba rekursu bee Tapo Memo bele hetan asesu ba bee moos hotu.
Jornalista: David da Costa