Governu Prepara Planu Médiu Prazu 2027–2030 atu Aselera Dezenvolvimentu no Hamenus Dependénsia ba Petróleu

  • 0
  • 43 views

Díli, 2 Setembru 2026 (Iklik.Info) – Governu Timor-Leste prepara Planu Médiu Prazu 2027–2030 nu’udar instrumentu estratéjiku atu aselera dezenvolvimentu nasional, estabelese prioridade no meta prinsipál ba tinan haat oin mai, no hamenus dependénsia país nian ba reseita husi setór petróleu.

Ministru Planeamentu no Investimentu Estrateiiku (MPIE), Gastão Francisco de Sousa, hateten, ohin reuniaun Konsellu Ministru, MPIE aprezenta Planu Mediu Prazu 2027 to’o 2030, ne’e diskusaun  iha nivel tekniku no nivel asuntu dezenvolvimentu institusional ekonomia, sosial no infraestrutura. Tanba ne’e, ohin  MPIE aprezenta ida ne’e no aprova ona Planu Mediu Prazu husi 2027 to’o 2030.

Tanba ne’e, Governu nian prioridade  tenke aliña ho Planu Médiu Prazu ne’e, liu-liu atu haree oinsa Timor-Leste bele diversifika ekonomia nasional no dezenvolve setór non-petroliferu. Tanba diversifikasaun ekonomia ne’e, importante tanba Timor-Leste se hasoru limitasaun iha rekursu Fundu Petroliferu.

“Ita nia Fundu Petroliferu, tuir predisaun ita nia peritu sira, sei hotu iha 2033 to’o 2035. Tanba ne’e maka tenke diversifika ekonomia, fó vida naruk tan ba ita nia Fundu Petrolfferu hodi hein dezenvolvimentu Greater Sunrise,” dehan MPIE ba jornalista sira iha  Palásiu Governu, Kuarta 2/09.

Maibé Governu presiza prepara setór ekonomia non-petroliferu sira atu sai fonte importante ba kresimentu ekonomia no garante sustentabilidade finanseira nasaun nian.

Entertantu, ohin iha reuniaun Konsellu Ministrus ne’e, Ministru Planeamentu no Investimentu Estratéjiku, Gastão Francisco de Sousa, halo mós aprezentasaun ida kona-ba Planu Médiu Prazu 2027-2030, ne’ebé sei estabelese prioridades prinsipál no meta dezenvolvimentu ba tinan haat governasaun oin mai no nu’udar faze finál ba implementasaun Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu 2011-2030.

Planu ne’e iha objetivu atu aselera dezenvolvimentu ekonómiku no sosiál nasionál, liu-liu foka ba diversifikasaun ekonómika, kriasaun empregu, melloria infraestruturas no servisu públiku, dezenvolvimentu kapitál umanu, no mós reforsu instituisonains, atu nune’e bele hamenus dependénsia ba reseita petrolífera no kria kondisaun ba kreximentu ekonómiku ida ne’ebé sustentável liu.

Proposta ne’e define prioridade estratéjiku nasionál sanulu, ne’ebé inklui reforma propriedade no rejistu rai, asesu finansiamentu hosi empreza mikro, ki’ik no médiu, dezenvolvimentu ekonomia azúl no turizmu, hadi’a lojístika no ligasaun entre zona produsaun no merkadu sira, aumenta produtividade agríkola no área irrigasaun sira, reforsa formasaun profisionál, hadi’a fornesimentu eletrisidade no bee ba zona ekonómika sira, no mós kria kondisaun ne’ebé di’ak liu ba investimentu privadu.

Planu ne’e mós estabelese meta no indikadór konkretu sira atu akompaña rezultadus ne’ebé alkansa to’o tinan 2030, ho mekanizmu monitorizasaun no avaliasaun regulár sira, permite Governu monitoriza ezekusaun prioridades ne’ebé define ona no ajusta intervensaun sira bainhira de’it presiza.

Jornalista: David da Costa

Nota Balun Kona-ba Dom José Joaquim Ribeiro, 1975-1977
Prev Post Nota Balun Kona-ba Dom José Joaquim Ribeiro, 1975-1977
PNTL Sobu Tan Rede Scam Call Center Iha Kolmera, Detein Sidadaun Xina Na’in-neen
Next Post PNTL Sobu Tan Rede Scam Call Center Iha Kolmera, Detein Sidadaun Xina Na’in-neen