Díli, 27 Agostu 2026 (Iklik.Info)—Governu Timor-Leste, ho UNICEF no apoiu husi Reinu Unidu liuhusi Gabinete Estranjeiru, Komunidade no Dezenvolvimentu (FCDO), kompleta ona ho susesu programa Haforsa Saude, Nutrisaun no Kuidadu Nutrisaun Labarik iha Timor-Leste (CHANCE-TL), hodi tulun hametin servisu nutrisaun bazeia ba komunidade.
Liuhusi inisiativa ne’e, labarik liu na’in 7.000 hetan ona apoiu. Aleindé ne’e, Grupu Apoiu Inan hamutuk 112 no profesionál saúde na’in 86 iha munisípiu Baucau no Viqueque aumenta ona sira nia koñesimentu no kapasidade atu fo akonsellamentu kona-ba nutrisaun, halo rastreiu regulár ba malnutrisaun aguda, apoiu referénsia ba tratamentu no promove prátika alimentasaun ne’ebé rekomenda ba bebé no labarik sira.
Programa ne’e mós fó apoiu ba diálogu nasionál kona-ba reforsa sistema ai-han no hadi’a dieta ba labarik sira durante loron 1,000 nia laran no hadi’a ona estratéjia referál entre komunidade no servisu saúde sira.
Diretór Ezekutivu Konsellu Nasionál ba Seguransa no Soberania Alimentár no Nutrisionál Timor Leste (CONSSAN-TL), Komar Mendonça, hateten, maski halo ona progresu importante iha tinan barak, malnutrisaun labarik sai nafatin hanesan obstákulu boot ida ba saúde, aprendizájen no opórtunidade labarik sira nian iha futuru.
“Projetu CHANCE fornese ona ita nia servisu nasionál atu responde ba malnutrisaun, no evidénsia no lisaun husi projetu ne’e tenki kontinua orienta ita nia polítika, investimentu no asaun sira atu asegura futuru ne’ebé saudável liutan ba labarik hotu-hotu,” dehan Diretór Ezekutivu Konsellu Nasionál ba Seguransa no Soberania Alimentár no Nutrisionál Timor Leste (CONSSAN-TL), Komar Mendonça, iha komunikadu ne’ebe Iklik.Info asesu iha media UNICEF Timor-Leste, Kinta 27/08.
Projetu ne’e mós reforsa sistema sira ne’ebé suporta labarik sira, inklui hadi’a estratéjia referál komunidade nian, hasa’e kolesaun dadus nutrisaun nian, promove diálogu nasionál kona-ba sistema ai-han nian no kria evidénsia foun sira atu informa planeamentu no servisu ba labarik sira.
Ministru Dezenvolvimentu Reinu Unidu ba Indonesia, Peter Rajadiston mós hateten, liuhusi parseria ida ne’e, komunidade sira hetan ekipamentu di’ak liu atu identifika no suporta labarik sira ne’ebé iha risku ba malnutrisaun, ajuda labarik barak liu atu hetan kuidadu ne’ebé sira presiza iha tempu ne’ebé loos.
“Sistema, evidénsia no kapasidade lokál sira ne’ebé harii liuhusi CHANCE-TL fó fundasaun ida ne’ebé forte ba Timor-Leste atu kontinua hadi’a rezultadu nutrisaun no fó oportunidade ba labarik hotu-hotu atu moris, hetan susesu no atinji sira nia potensialidade tomak,” dehan Peter.
Nune’e mós Reprezentante UNICEF Timor-Leste, Patrizia DiGiovanni, dehan, projetu ida ne’e hatudu katak bainhira komunidade sira iha koñesimentu no apoiu ne’ebé loos, labarik sira bele hahú moris ne’ebé saudavel liu.
“Liuhusi hametin servisu nutrisaun komunitáriu nian no hamosu evidénsia importante atu proteje labarik sira ne’ebé vulneravel liu, ami apoiu ona atu harii fundasaun ba mudansa ne’ebé sei fó benefísiu ba labarik no família sira ne’ebé la hola parte iha projetu ne’e,” hateten Patrizia DiGiovanni.
Hanesan programa CHANCE-TL konklúi, Governu Timor-Leste, UNICEF no Reinu Unidu nafatin iha kompromisu atu harii progresu ne’ebé hetan ona, hodi asegura katak labarik hotu-hotu, maske iha fatin ne’ebé sira hela, iha asesu ba nutrisaun, kuidadu no apoiu ne’ebé presiza atu bele sai boot no hetan susesu.
Jornalista: David da Costa