DILI, 12 de Novembro 2026 (I-KLIK.INFO)-Trajedia Masakre Santa Kruz halo ona tinan 35 maibe joven sira ne’ebe lakon no mate iha masakre refere to’o dadaun nee balun nia ruin seida’uk hetan no fatin hakohi sira nia isin mate mos too dadaun ne’e sei misteriu hela, nune’e familia kontinua ejiji ba governu Komité 12 Novembru hakarak buka tuir sira nia família nia ruin, maski sira nia direitu ba kontribuisaun hetan ona husi estadu.
Edi Fernandes família husi matebian Eulalia de Jesus Araújo Corte Real dehan, nia tian Eulalia ne’ebe mate iha masakre santa kruz loron 12 fulan novembru tinan 1991 neebe dadaun halo ona tinan 35 maibé nia ruin seida’uk hetan, nune’e nia husu ba governu atu buka tuir joven sira ne’ebe mate no lakon iha santa kruz ne’ebe too dadaun ne’e nia ruin seida’uk hetan.
“Hanesan família sente orgullu tamba ami nia tian dedika nia an tomak ba prosesu buka ukun rasik an Timor-Leste nian” dehan Edi Fernandes familia husi matebian Eulalia iha Semiteriu Santa Kruz, (12/11).
Nia dehan tan, nia tian Eulalia nia lakon iha hanesan kontribuisaun ida ba ukun rasik an nune’e iha tinan 2004 família rejista ona nia naran Komité 12 Novembru hodi hetan nia direitu kontribuisaun nian, maibé família seida’uk hetan ninia tian nia paradeiru agora iha neebe maskí sira halo esforsu oinoin atu bele hetan nia tian nia paradeiru.
“Ami ejiji nafatin ba governu atu kolabora hamutuk ho família atu ba buka nia ruin” dehan Edi.
Sorin seluk Olga Ribeiro Quintao bin husi matebian Bernardino da Costa Ribeiro Marques dehan, too dadaun ne’e sira seida’uk hetan nia alin nia ruin nune’e nia husu ba governu atu bele buka tuir, nune’e hanesan família sira rejistu ona nia alin nia naran iha komite 12 novembru hodi hetan nia direitu kontribuisaun nian ba ukun rasik an.
“Ninia direitu nia oan sira mak hetan tamba tuir lei katak tenke oan mak hetan, maibe kada tinan ami mak mai komemora sira nia loron” dehan Olga Ribeiro Quintao iha semiteriu santa kruz, (12/11).
Olga husu, tanba tinan barak ona sira lakon nune’e nia nafatin husu ba governu atu hamutuk ho komite 12 novembru hodi bele buka tuir nia alin nia ruin.
Entretantu Prezidente Komité 12 Novembro Grigorio Saldanha ‘Mouris’ informa, prosesu buka tuir restu mortais husi masakre santa kruz too dadaun ne’e Komité buka nafatin informasaun nune’e husi informasaun neebé sira hetan ona Komité halo Crocheck hodi intensifika prosesu buska ba joven sira ne’ebe lakon iha masakre santa kruz ne’ebe akontese iha loron 12 fulan novembru tinan 1991, nune’e mos iha informasaun neebé diferente maka Komité sei prosesa ba buska.
“Informasaun iha ami halo crocheck se informasaun hanesan ami intensifika prosesu buka maibé informasaun la hanesan ami sei la book” dehan Prezidenti Komité 12 Novembro Grigorio Saldanha hafoin remata seminariu iha kampus UNDIL, (10/11).
Nia informa tan, prosesu buka tuir joven sira ne’ebe mate no lakon iha masakre santa kruz nee kompeténsia governu nia mak ass liu hodi halo lina koordenasaun no mantein relasaun diak ho Indonézia atu bele hetan informasaun kona-ba joven sira nia isin mate hakohi iha ne’ebe, nune’e mos husi parte Komité mos buka nafatin informasaun husi komunidade no sosiedade sivil atu bele hetan informasaun balun liga ho masakre santa kruz.
“ami nia kondisaun bele dehan fraku tanba ami instituisaun ne’ebe kiik maibé ami bele halo kontaktu sosiedade sivil no ita nia komunidade ne’ebe hetan informasaun ema lakon no hakoi iha neebe, ami dalaruma buka informasaun kontaktu ho kolega balu iha liur maibe buat nee la fasil tanba buat nee estadu nia segredu buat nee hanesan misteriu seida’uk hetan” informa Gregorio Saldanha.
Jornalista: Silvino Freitas
