Masakre Santa Cruz, Sakrifísiu Jerasaun Uluk nian Halo Timor-Leste Sai Nasaun Soberanu

  • 0
  • 15 views

Díli, 12 Novembru 2026 (Iklik.Info)–   Ohin Povu Timor-Leste komemorasaun Masakre Santa Cruz ba dala 35, hodi fó omenajen no hanoin hikas sakrifísiu juventude Loriku-Aswain sira ne’ebé lakon sira nia vida iha luta ba ukun-rasik-aan no liberdade Timor-Leste nian. Tanba ne’e Amo Selebrante Angelo Salsinha afirma katak sakrifísiu no korajen jerasaun uluk, liuliu juventude Timoroan sira ne’ebé luta hasoru opresaun no violénsia durante okupasaun Indonézia, sai fundamentu importante ba povu Timor-Leste atu hetan ukun-rasik-an no sai nasaun soberanu.

Iha loron 12 Novembru 1991, juventude Timoroan sira hala’o marsa ho dame husi Igreja Motael ba Semitériu Santa Cruz, atu fó omenajen ba kolega ida ne’ebé lakon nia vida no hato’o sira-nia apelu ba justisa no liberdade.

Iha komemorasaun tinan 35 Masakre Santa Cruz, Amo selebrante Angelo Salsinha hato’o mensajen kona-ba importánsia unidade no sakrifísiu jerasaun uluk nian, ne’ebé sai fundamentu ba povu Timor-Leste atu hetan ukun-rasik-an.

“Ita selebra tinan 35 Masakre Santa Cruz hanorin ita atu moris iha espíritu ida de’it. Timor, rai ida-idak ki’ik ka boot, katuas ka ferik, ita hotu-hotu tenke dehan ba sira, imi mak halo ami sai hanesan ne’e. Tanba imi mak ami koko bensaun no grasa ne’ebé nakonu iha planeta ida-ne’e,” dehan Amo Selebrante Angelo Salsinha, bainhira  hato’o nia umilia iha misa agradesimentu komemorasaun loron Masakre Santa Cruz ba dala 35 iha Igreja Motael, Kinta 12/11.

Amo Selebrante Angelo kontinua hato’o katak jerasaun uluk mak kontribui boot ba moris ukun-rasik-an no dezenvolvimentu nasaun Timor-Leste nian, ne’ebé ohin loron sai nasaun soberanu ho identidade no istória rasik iha mundu.

“Imi mak moris ukun ita-nia bei-ala sira nian. Ho imi mak Timor ohin loron sai naroman, nasaun ne’ebé soberanu, nasaun ne’ebé marka nia-an iha mundu rai-klaran ho nia identidade no nia istória própriu, tanba imi,” Amo Selebrante Angelo afirma.

Amo Selebrante Angelo Salsinha mós hato’o apresiasaun ba sakrifísiu jerasaun uluk nian, ne’ebé fó resposta ba susar no dezafiu sira ne’ebé povu Timoroan enfrenta durante luta ba liberdade.

“Tanba imi mak ami sik ami-nia aisasik sira, dadoli sira hotu bei-ala sira-nian, imi mak fó resposta,” dehan Amo Selebrante Angelo.

Korajen no sakrifísiu juventude Timoroan sira iha marsa dame ne’e sai hanesan pontu virajen importante ida iha luta ba autodeterminasaun Timor-Leste, liuliu bainhira imajen kona-ba Masakre Santa Cruz ne’ebé jornalista Max Stahl grava konsege to’o ba mundu internasionál.

Iha 12 Novembru 1991, forsa seguransa Indonézia tiru ba manifestante sira ne’ebé halibur iha Semitériu Santa Cruz, Díli, depois partisipa iha misa no prosisaun husi Igreja Motael, atu fó omenajen ba Sebastião Gomes, ne’ebé mate iha 28 Outubru 1991.

Masakre ne’e rezulta ema barak mate, kanek no lakon. Relatóriu organizasaun direitus umanus internasionál Amnesty International hatudu katak estimativa vítima ne’ebé mate iha momentu ne’e entre 50 to’o 100 ema, ho ema seluk tan ne’ebé sofre kanek no detensaun.

Akontesimentu ne’e hetan atensaun boot husi komunidade internasionál depois imajen ne’ebé jornalista Max Stahl grava konsege sai husi Timor-Leste no transmite ba mundu, hodi hatudu realidade violénsia ne’ebé akontese iha Timor-Leste.

Masakre Santa Cruz kontinua sai hanesan símbolu luta, korajen no sakrifísiu juventude Timoroan nian ba liberdade no ukun-rasik-aan.

Jornalista: David  da Costa

Cristina no Vascolino: Dede nia Mate Lakon Boot ba Família no mundu Jornalizmu Timor-Leste
Prev Post Cristina no Vascolino: Dede nia Mate Lakon Boot ba Família no mundu Jornalizmu Timor-Leste
Parlamentu Nasionál Aprova iha Jeneralidade Proposta OJE 2027 ho Orsamentu US$2.568,5 Billaun
Next Post Parlamentu Nasionál Aprova iha Jeneralidade Proposta OJE 2027 ho Orsamentu US$2.568,5 Billaun