Governu Inagura Projetu Fornesimentu Bee-Moos Iha Manatuto, Kobre Uma-Kain 450 no Populasaun 2.700

  • 0
  • 15 views

Manatuto, 27 Setembru 2026 (Iklik.Info) — Governu Timor-Leste inaugura projetu fornesimentu bee-moos iha Postu Administrativu Laleia, Munisípiu Manatuto, ne’ebé sei fornese asesu ba bee-moos ba uma-kain hamutuk 450, ka ekivalente ho populasaun besik 2.700. Projetu ne’e konsidera hanesan pasu importante atu hadi’a asesu komunidade ba bee-moos no suporta saúde no qualidade moris komunidade lokal.

Iha komunikadu ofisiál ne’ebé Iklik News sita husi página Facebook Ministru Obras Públikas, katak iha Sábadu, 26 Setembru 2026, Ministru Obras Públikas (MOP), Samuel Marçal, hamutuk ho Vise-Ministra Finansas, Regina de Jesus Sousa, Sekretáriu Estadu Eletrisidade, Bee no Saneamentu (SEEBS), Santos Noronha, akompaña hosi Prezidente Konsellu Administrasaun Bee Timor-Leste, Empreza Públika (BTL, E.P.), Gustavo da Cruz, inaugura Projetu Konstrusaun Fornesimentu Sistema Bee-Moos, no komemora mós aniversáriu BTL, E.P. ba dala-6, ho tema “Servi Povu ho Bee-Moos”.

Ministru Obras Públikas (MOP), Samuel Marçal, iha ninia intervensaun hateten, bee-moos iha importánsia boot ba moris no saúde públika, liuliu ba komunidade sira ne’ebé sei hasoru limitasaun asesu ba rekursu bee.

“Ohin ita mai inaugura Bee-Moos no selebra mós aniversáriu BTL nian ba dala-6. Ohin Sekretáriu Estadu dehan katak bee limitadu, loos duni. Iha fatin balun hakarak bee mós, maibé bee la iha. Tanba ne’e, bee ne’e importante tebe-tebes ba ema nia moris,” dehan Ministru Samuel iha komunikadu ofisiál ne’ebé Iklik News asesu husi pájina ofisiál Facebook MOP nian, ohin, Domingu, 27/09.

Ministru Samuel hateten katak, bainhira bee la iha, bele fó impaktu boot ba saúde públika no moris loron-loron nian.

“Kuandu bee ne’e la iha, bele lori moras; bee la-moos mós bele lori moras ba ita. Ita ema mós kuandu falta bee, isin la di’ak, saúde la di’ak. Entaun, bee ne’e importante tebe-tebes,” tenik Ministru Samuel Marçal.

Iha seremónia inaugurasaun no aniversáriu BTL, E.P., Prezidente Ezekutivu BTL, E.P., Gustavo da Cruz, mós hateten katak ohin BTL kompleta tinan neen (6) nia ezisténsia, ho esforsu tomak atu responde ba nesesidade bázika populasaun nian.

“Espesialmente iha Laleia, ohin ita halo selebrasaun ita-nia aniversáriu ba dala-6 ne’e. Kona-ba Laleia, ami hatene duni katak iha problema kona-ba rekursu bee,” dehan Prezidente BTL, Gustavo da Cruz.

Projetu ne’e ezekuta husi kompañia tolu, inklui kompañia lokál Laleia-oan rasik. Projetu bee-moos iha Munisípiu Manatuto kontinua la’o, hanesan iha Laklubar no Lakló, no balun sei hein reparasaun trafo ho koordenasaun ho EDTL, E.P.

Prezidente Autoridade Munisípiu Manatuto, Luis Inacio Henrique Fernandes, hato’o agradese ba Ministru no Prezidente BTL tanba fó atensaun ba Laleia no ba konektividade estrada iha Mane Lima, Laklubar.

“Hodi populasaun Laleia nia naran, hakarak agradese ba Seniór Ministru ho ekipa BTL, E.P., ne’ebé ohin mai inaugura ona bee-moos. Alende ne’e, Povu Laleia mós orgullu tanba BTL bele mai selebra nia aniversáriu ba dala-6 no hala’o iha sira-nia Postu Administrativu Laleia,” Prezidente Autoridade Munisípiu Manatuto Luis hato’o apresiasaun.

Serimónia remata ho inaugurasaun simbóliku sistema bee-moos no observasaun direta ba funsionamentu rezervatóriu no kanalizasaun ba komunidade.

Entretantu, Projetu Sistema Bee-Moos iha Postu Administrativu Laleia, Munisípiu Manatuto, fahe ba pakote tolu (3), hanesan tuir mai: Pakote ida, Konstrusaun Sistema Fornesimentu Bee-Moos ne’ebé implementa husi Kompañia Reza Construction, Lda., ho montante kontratu hamutuk US$565.203,55.

Pakote rua, Fornesimentu no Instalasaun Tanki Rezervatóriu (Liner Tank), ne’ebé implementa husi Kompañia Glariato Unipesoal, Lda., ho montante kontratu hamutuk US$138.333,75.

Nune’e mós, Pakote tolu, Perfurasaun Bee-Moos ne’ebé implementa husi Kompañia H2O Pump and Power, ho montante kontratu hamutuk US$61.320,25.

Total montante orsamentu ba kontratu pakote tolu (3) ne’e hamutuk US$764.857,55.

Rekursu bee mai husi bee rai-okos liuhusi perfurasaun, ho kapasidade 20 L/s.

Sistema fornesimentu bee-moos fahe ba zona haat (4), hodi kobre área sira iha kapitál Postu Administrativu Laleia, inklui suku rua (2), mak Suku Lifau no Haturalan, no aldeia neen (6), mak Aldeia Uma-Rentau, Lenao, Uma-Klalan, Ralan, Weboro no Uma-Iuk.

Instalasaun kanu transmisaun hamutuk 1,7 km no kanu distribuisaun hamutuk 19,3 km. Instalasaun Liner Tank hamutuk tolu (3), kompostu husi Liner Tank ho kapasidade 409 m³, unidade ida (1), inklui lutu 15×15 m; no Liner Tank ho kapasidade 48 m³, unidade rua (2), inklui lutu 9×9 m.

Projetu ne’e mós instala metru kontadór ba uma-kain hamutuk 450, ho populasaun hamutuk 2.700.

Sistema ne’e mós halo koneksaun ba instituisaun públiku sira, hanesan Postu Saúde, Eskola, PNTL Esquadra Laleia no Igreja.

Jornalista David da Costa

Ian Martin: Filme “REZISTÉNSIA” Sei Sai Meiu Ida atu Hatudu Istória Timor-Leste ba Jerasaun Foun
Prev Post Ian Martin: Filme “REZISTÉNSIA” Sei Sai Meiu Ida atu Hatudu Istória Timor-Leste ba Jerasaun Foun
Hatene Kona-ba Scam no Oinsa Atu Prevene no Kombate
Next Post Hatene Kona-ba Scam no Oinsa Atu Prevene no Kombate