FM Husu Kria Komandu Konjunta Hodi Kombate Scam Call Center ne’ebé Kontinua Invade Timor-Leste

  • 0
  • 24 views

Dili, 29 de Setembro de 2026 (I-Klik.info): Relasiona autoridade seguransa ne’ebé kontinua sobu no kaptura atividade jogu ilisitu iha teritorio nasionál, maioria iha kapital Dili maka Fundasaun Mahein (FM) konsidera atividade Scami Call Center kontinua ejiste tanba laiha servisu kooperasaun ne’ebé di’ak hodi kombate, nune’e FM husu atu bele iha komandu konjunta involve instituisaun sira hanesan Polísia Nasionál Timor Leste (PNTL) Polísia Sientifika Investigasaun Kriminal (PSIK) Servisu Nasionál Intelejensia (SNI) Ministeriu Públiku no Servisu Migrasaun  hodi lídera iha lideransa ida de’it luta kombate kazu ilisitu hanesan Scam Call Center.

Diretór Executivu FM Nelson Belo dehan, kuandu hahú detekta atividade scam online iha Oecusse iha tinan kotuk no tinan ida ne’e hahu iha fulan juñu too mai dadaun ne’e kontinua sobu no kaptura sidadaun estranjeiru sira nia involvimentu iha atividade scam refere, nune’e tuir loloos instituisaun governu ne’ebé servisu ba seguransa no justisa nian tenke kria ona komandu konjunta hodi bele halo koordenasaun ne’ebé di’ak liu atu bele jere kona-ba scammer sira ne’ebé polísia kaptura ho numeiru bo’ot no too dadaun nee kontinua iha, no too dadaun nee komandu konjunta laiha hodi halo instituisaun ida ida halo ninia knaar rasik nunee iha terenu sira halo fali intervensaun ba malu.

“Iha fulan hira liu ba PNTL ba halo buska PSIC ba halo intervensaun lori ba tribunál liberta depois ba involve tanba scamming iha fatin foun kaptura tan fali hanesan nee beibeik, hetook at liu mak numeiru boot halai sai husi ita nia teritorio ida ne’e hatudu mai ita katak instituisaun ne’ebé toma konta ba asuntu seguransa liuliu ba krime tranznasional ne’e koordenasaun la dun iha tanba sira halo knaar ida de’it maibé laiha komandu ida mak halo sira mandatu ne’e hamutuk” dehan Diretór Executivu FM Nelson Belo ba jornalista sira iha Hudi-Laran Dili, (29/9).

Nelson Belo dehan tan, durante ne’e Fundasaun Mahein observa katak laiha servisu hamutuk entre servisu migrasaun, PSIK, DSIK, Ministeriu Públiku no SNI nunee susar atu kontrola ba akontesimentu sira hanesan atividade scam call center tanba instituisaun sira nee halo servisu ne’ebé hanesan maibe labele fo apoiu ba malu tanba laiha koordenasaun, halo intervensaun ba malu iha terenu hodi halo servisu ketak ketak no laiha komandu ida mak sai sumbriña hodi halo funu hasoru scam call center ne’ebé dadaun ne’e invade teritorio nasionál, tanba laiha komandu konjunta mak sai lakunas boot ba sidadaun estranjeiru sira ne’ebé involve ona ba too tribunál mais sira kontinua involve tanba restrisaun husi instituisaun estadu laiha.

FM konsidera mos katak, durante nee iha lei ne’ebé forte maibé tanba laiha kolaborasaun ne’ebé forte no laiha komandu ne’ebé jere ho di’ak entaun labele implementa lei sira nee ho di’ak, nunee laos lei maibé tanba instituisaun sira ne’ebé halo knaar hodi kombate scam call center mak laiha kolaborasaun di’ak husi frakeza sira ne’e mak halo scam call center hodi kontinua halai sees no halo lakon tiha evidensia no investigasaun ne’ebé la kle’an no hafoin livre husi kapturasaun sira loke tan fali scam foun iha fatin seluk, nee hatudu mensajen ba scammer sira katak ita nia sistema revista no kontrola ba atividade krime organizadu sira sei fraku nunee hafasil sira hodi tama sai livre, nunee mos too dadaun nee mos seidauk iha servisu emigrasaun nia restrisaun ba sidadaun Xines sira ne’ebé iha ona teritorio nasionál tantu sira ne’ebé servisu iha kompaña nomós sira ne’ebé involve iha atividade scaming.

“Ita laiha mekanizmu ida tanba sira ne’ebé tama mai ne’e tenke liuhusi viza ne’ebé rigirozu ruma, laiha sira kontinua nafatin viza on arrival no sira ne’ebé servisu tiha ona iha rai laran ne’e kontrolu ne’e iha ne’ebé sira servisu iha ne’ebé hela iha ne’ebé se mak sira nia esponsor ita la hatene, asuntu sira hanesan laiha kontrolu ne’ebé regirozu nee passa mensajen ba scammer sira ne’e katak sistema fraku no sira bele kontinua nafatin halo sira nia atividade ilisitu sira ne’e iha ita nia rain” esplika Diretór FM Nelson Belo.

Entretantu to’o dadaun ne’e atividade scam call center autoridade seguransa sira sobu ona fatin hamutuk 32 kaptura sidadaun estranjeiru ne’ebé suspeita nain 418 feto 83 mane 332 no obejeitu sira maka komputador, starlink, laptop, telefone, IPad, karreta no motor.

Jornalista; Silvino Freitas

Think Piece: Resilience Starts at Home – Building Disaster-Resilient Communities Through Collective Action
Prev Post Think Piece: Resilience Starts at Home – Building Disaster-Resilient Communities Through Collective Action
CTC no MAPPF Hametin Papel Media iha Konservasaun Area Protesaun Marina
Next Post CTC no MAPPF Hametin Papel Media iha Konservasaun Area Protesaun Marina