Dili, 21 de Agosto 2026 (I-Klik.info)-Governu liuhusi Ministro Negosiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) formaliza nota entendimentu ho Governu Japaun ba Bolsu Estudu ba Dezentendimentu Rekursu Umanu.
Embaixadór Japaun iha Timor-Leste Yamamoto Yasushi dehan, Japaun fó apoiu ba konstrusaun nasaun Timor-Leste durante tinan barak nia laran no kontente atu haree katak kooperasaun la’o ba oin iha área oioin, inklui dezenvolvimentu infraestrutura, diversifikasaun industriál, servisu sosiál, no governasaun, iha ámbitu “Parseria Abranjente” entre Timor Leste ho Japaun, nunee inisiativa JDS loke ona dalan ba joven ofisiais Timor-Leste nian, atu estuda iha eskola graduadu Japaun nian, Partisipante sira hein atu kontribui ba dezenvolvimentu sósiu-ekonómiku Timor-Leste nian, liuhosi envolve ativu iha formulasaun no implementasaun polítika bainhira sira kompleta programa no fila ba sira-nia rain.
“Desde 2019, ami simu ona partisipante hamutuk 52, nu’udar Timor-Leste formalmente adere ba ASEAN, ha’u mós fiar katak imperativu atu dezenvolve jerasaun lider sira tuirmai ne’ebé bele asume responsabilidade adezaun ba ASEAN” dehan Embaixadór Japaun iha Timor-Leste, Yamamoto Yasushi iha MNEK Praia dos Coqueiros Dili, (21/08).
Embaixador Yamoto informa tan, Programa JDS ba 2027 sei permite ema na’in hitu atu estuda iha Japaun nunee sira hein katak indivíduu sira-ne’e sei akumula sira-nia koñesimentu akadémiku iha ida-idak nia área, no bainhira fila, sira sei kontribui ba Timor-Leste nia kreximentu liután no sai nu’udar ponte entre ita-nia nasaun rua ne’e.
Entretantu Ministru Negósiu Estranjeiru no Koperasaun (MNEK) Bendito dos Santos Freitas mos dehan, desde nia introdusaun iha Timor-Leste iha tinan 2018, Programa JDS fornese ona oportunidade valiozu ba funsionáriu públiku timoroan sira hodi hetan koñesimentu avansadu no esperiénsia iha universidade Japaun nian, to’o oras ne’e, Bolseiru Timoroan hamutuk 52 mak haruka ona ba Japaun, no ho partisipante adisionál na’in hitu ne’ebé sai iha fulan ida ne’e, totál sei to’o 59, investimentu ida ne’e mosu iha momentu ida ne’ebé importante iha ita-nia dezenvolvimentu nasionál.
“Nu’udar ita-nia rain tama iha faze foun dezenvolvimentu nian no envolvimentu rejionál no internasionál ne’ebé kle’an liután, hametin kapasidade ita-nia instituisaun Estadu nian sai importante liután” dehan MNEK Bendito.
MNEK Bendito dehan tan, susesu ba tempu naruk sei depende la’ós de’it ba infraestrutura no rekursu finanseiru sira, maibé fundamentalmente ba ema sira ne’ebé iha kapasidade, instituisaun sira ne’ebé efikás no administrasaun públika profisionál ida ne’ebé bele tradús prioridade nasionál sira ba rezultadu tanjível sira ba ita-nia sidadaun sira, nune’e Programa JDS kontribui diretamente ba objetivu ida-ne’e liuhosi hametin koñesimentu, abilidade no kapasidade lideransa iha ita-nia instituisaun públika sira-nia laran, ninia valór loloos la’ós de’it iha kualifikasaun akadémika sira, maibé iha oinsá koñesimentu ne’ebé hetan tradús ba polítika sira ne’ebé di’ak liu, instituisaun sira ne’ebé forte liu no servisu públiku sira ne’ebé efetivu liu.
“Liuhusi akordu ohin nian, Japaun sei fornese asisténsia subsídiu to’o millaun 176 Yen Japonés ba Programa JDS ba Tinan Fiskál 2027. Ami valoriza tebes kompromisu kontinuadu ida-ne’e no konfiansa ne’ebé nia hatudu iha Timor-Leste nia futuru” konklui MNEK Bendito Freitas.
Jornalista: Silvino Freitas