Ian Martin: Filme “REZISTÉNSIA” Sei Sai Meiu Ida atu Hatudu Istória Timor-Leste ba Jerasaun Foun

  • 0
  • 47 views

Díli, 28 Setembru 2026 (Iklik.Info) — Reprezentante Espesiál Sekretáriu-Jerál Nasaun Unidas (ONU) ba Konsulta Populár iha Timor-Leste no Xefe Misaun UNAMET iha 1999, Ian Martin, hateten, filme dokumentáriu “REZISTÉNSIA ka RESISTANCE 1975–1999” sei sai meiu importante ida atu hatudu no transmite istória luta no rezisténsia povu Timor-Leste ba jerasaun foun, liuliu kona-ba períodu 1975 to’o referendu istóriku iha 1999.

Ian Martin hateten, sente kontente no haksolok tanba bele fila fali mai Timor-Leste hodi partisipa iha lansamentu filme Resisténsia, ne’ebé konta istória kona-ba luta no resisténsia povu Timor-Leste to’o referendu istóriku iha tinan 1999.

Tanba filme ne’e importante tebes ba Timor-Leste tanba konta istória tomak kona-ba resisténsia povu Timor nian, no nia rasik hetan priviléjiu atu lidera UNAMET, misaun Nasoins Unidas ne’ebé responsabiliza ba realizasaun Konsulta Popular iha Timor-Leste. No filme dokumentáriu kona-ba rezisténsia Timor-Leste ne’ebé  hahú husi tinan 1975–1999 aban sei lansa iha Timor plaza.

“Nune’e lansamentu ne’e sei hala’o aban kalan, no ha’u hein katak imi hotu sei hetan oportunidade atu haree filme ne’ebé kapás tebes ida ne’e,” hateten Ian Martin ba jornalista sira hafoin  remata enkontru ho Prezidente Repúblika José Ramos-Horta iha Palásiu Prezidensiál Bairu-Pite, Segunda 28/09.

Filme ne’e, tuir Ian Martin, hahú husi sugestaun ne’ebé nia fó ba Prezidente José Ramos-Horta durante vizita Prezidente Ramos-Horta ba Londres. Nia sujere atu iha filme dokumentáriu ida ne’ebé bele konta istória Timor-Leste ba públiku.

Ian Martin mós hateten,  iha filme ne’e sei iha imajen istóriku barak kona-ba Prezidente José Ramos-Horta no nia papél, la’ós de’it iha Timor-Leste maibé mós iha nivel internasionál. Filme ne’e mós sei hatudu istória kona-ba Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão.

“Ha’u la bele konta barak demais kona-ba filme ne’e, maibé ne’e sei disponível ba ema hotu atu haree iha rain laran tomak, ha’u hanoin iha tinan ne’e nia laran,” dehan Ian Martin.

Kona-ba mensajen husi Prezidente José Ramos-Horta kona-ba filme ne’e, Ian Martin hateten katak Prezidente seidauk haree filme ne’e. Prezidente sei haree filme ne’e ba dala uluk iha tempu lansamentu.

“Prezidente seidauk haree filme ne’e. Nia sei haree ba dala uluk aban kalan, nune’e di’ak liu imi husu nia depois nia haree filme ne’e aban,” hateten Ian Martin.

Ian Martin mós hateten katak, filme ne’e  Primeiru-Ministru Timor-Leste haree ona filme ne’e, maibé Prezidente rasik seidauk haree. Tanba ne’e, nia husu jornalista sira atu hein resposta Prezidente depois de haree filme ne’e.

“Ha’u hanoin nia sei kontente tebes ho filme ne’e, maibé imi sei hatene,” dehan Ian Martin.

Entertantu ohin mós Reprezentante Espesiál Sekretáriu-Jerál Nasaun Unidas (ONU) ba Konsulta Populár iha Timor-Leste no Xefe Misaun UNAMET iha 1999, Ian Martin, hamutuk ho ekipa produsaun filme, aprezenta ba Primeiru-Ministru (PM) Kay Rala Xanana Gusmão kona-bá produsaun filme dokumentáriu ho títulu “REZISTÉNSIA ka RESISTANCE 1975–1999”, ne’ebé foka bá istória luta rezisténsia Timor-Leste.

Produsaun filme ne’e hala’o liuhosi kooperasaun entre ekipa produsaun, Gabinete Primeiru-Ministru (GPM), Arkivu no Museu Rezisténsia Timor-Leste (AMRT) no entidade relevante sira seluk. Filme ne’e sei lansa iha okaziaun Dili International Film Festival (DIFF) 2026.

Iha oportunidade ne’e, Diretór Metresi Film Production, Ian White, agradese ba Governu Timor-Leste, liuliu GPM no Gabinete Prezidente Repúblika, tanba apoiu no kooperasaun iha prosesu produsaun filme ne’e.

“Ha’u sente kontente tanba iha responsabilidade barak halo filme kona-ba istória rezisténsia Timor-Leste nian hosi tinan 1974–1999,” Ian White espresa.

Filme ne’e iha objetivu atu fó hanoin no hatudu ba públiku, liuliu ba jerasaun jovem, kona-ba akontesimentu istóriku iha Timor-Leste durante períodu 1974 to’o 1999, inklui istória luta rezisténsia povu Timor-Leste.

Filme “REZISTÉNSIA ka RESISTANCE 1975–1999” sei halo estreia iha Platinum Cineplex, iha 29 Setembru 2026, ho prezensa PM Xanana Gusmão no konvidadu sira hosi entidade oioin.

Hafoin estreia, filme ne’e sei kontinua ho sesaun transmisaun iha Museu da Resisténsia, iha inísiu fulan Outubru, no sei lori bá sidade sira seluk iha Timor-Leste durante tinan 2026 no 2027, molok aprezenta bá públiku internasionál.

CTC no MAPPF Hametin Papel Media iha Konservasaun Area Protesaun Marina
Prev Post CTC no MAPPF Hametin Papel Media iha Konservasaun Area Protesaun Marina
Governu Inagura Projetu Fornesimentu Bee-Moos Iha Manatuto, Kobre Uma-Kain 450 no Populasaun 2.700
Next Post Governu Inagura Projetu Fornesimentu Bee-Moos Iha Manatuto, Kobre Uma-Kain 450 no Populasaun 2.700