Dili, 24 de Setembru 2026 (I-Klik.info): Sekretariu Estadu Komunikasaun Sosial (SEKOMS) husu ba Consultória da Lingua para Jornalista (CLJ) atu kontinua kapasita jornalista sira hodi hatene hakerek, ko’alia no komprende lian portuges atu bele halo reportajen iha lian portuges, tanba dadaun ne’e Artifisial Intelejensia (AI) nia prezensa lori mos risku iha disinforma no informasaun falsu, atu jornalista sira bele iha komprensaun no kapasidade diak iha lian portuges.
SEKOMS Expedito Dias dehan, CLJ iha esforsu tebes hodi fo formasaun ba jornalista sira hamutuk 789 ho lian portuges hahu husi 2016 dadaun ne’e halo ba tinan 10, durante tinan 10 nia laran nunee sira mos rekonese ona jornalista balun ne’ebe hakerek notisia ho lian portuges ne’ebe diak liu husi jornalista sira ne’ebe durante nee tuir formasaun iha CLJ nian, nune’e CLJ maka parseiru ba governu ne’ebe halo ona ba tinan sanulu ne’ebe durante ne’e akompaña no kondekora instituisaun meius komunikasaun sosial haat hanesan RTTL GNM Diligente no Tatoli neebe hakerek ona lian portuges ba sira nia notisia.
“jornalista ida husi GMN Adriano no ida husi Tatoli Afonso nee motiva tebes jornalista sira iha sesaun portugues” dehan SEKOMS Expedito Dias iha Embaixada Portugal, (24/9).
Nia dehan tan, governu kontinua servisu hamutuk ho CLJ, nunee nia kontinua husu atu governu portugal liuhusi CLJ kontinua kapasita jornalista sira iha lian portuges tanba ho prezensa artifisial intelejensia labele halo kompleta hotu servisu jornalista nian maibé atu tulun de’it jornalista sira, tanba preokupasaun ba artifisial intelejensia nee laos Timor-Leste deit maibe mundu tomak tanba tanba prezensa artifisial intelejensia nee lori benefisiu no oportunidade maibé lori mos risku risku nee mak dezafiu ba jornalista sira.
“Artifisial intelejensia ita tenke senti nia labele mai troka jornalista nia servisu lorloron maibe nia mai atu ajuda no kompleta, tanba artifisial intelejensia mos lori risku ida mak disinforma lori fake news informasaun neebé falsu” dehan SEKOMS Expedito.
Nune’e dadaun ne’e formasaun husi CLJ tama ona ba faze datoluk nian nune’e SEKOMS asina ona akordu ho institutu Camoes reprezenta mos husi CLJ, nunee tenke kapasita jornalista sira atu hakerek koalia no komprende lian portuges ho diak, maske durante tinan ezistensia tinan sanulu nia laran seida’uk tuir espetativa estadu nian maibé iha jornalista lubuk ida ne’ebe bele ko’alia ona lian portuges no halo reportajen notisia iha lian portuges nee mak objetivu ne’ebe governu dadaun ne’e hein hela, nunee governu sei kontinua servisu hamutuk ho CLJ atu iha esperansa katak iha tinan balun tuir mai jornalista sira bele iha kapasidade ne’ebe diak iha lian portuges.
Jornalista: Silvino Freitas
