CEGDI Realiza Sensibibilizasaun Kampus Seguru, Melania: Tenki Brani Ko’alia sai Violénsia Hasoru Feto

  • 0
  • 29 views

Dili, 29 Setembru de 2026 (I-klik.Info): Centro de estudu de género, diversidade e Inclusão (CEGDI), liuhosi Universidade Nasionál Timor-Lorosae (UNTL), realiza sensibibilizasaun ho tema “Hamutuk asegura campus seguru, livre  hosi violénsia bazeia ba jéneru”, Objetivu oinsá atu asegura kampus seguru hosi asediu sexual no violénsia hasoru feto.

Diretora Centro de Estudo de Género Diversidade e Inclusão (CEGDI), Dulce Martins hateten, Objetivu hosi atividade ba sensibilizasaun iha tinan ne’e ami planu ba dala-lima entaun kada formasaun iha fakuldade rua entaun hela fakuldade Ekonomia no Exjata.

Objetivu hosi atividade sensibilizasaun ida-ne’e halo formasaun ka sensibilizasaun ida-ne’e oinsá atu promove campus ne’ebe seguru ba estudante akademiku, profesores no funsionáriu sira konaba asuntu kampus seguru ho nia diversidade no foka liu ba violénsia bazeia ba jéneru.

“Ami fo formasaun ne’e foku liu ba introdusaun igualdade jéneru, tipu ba violénsia sira no papel universidade nia promosaun ba prevensaun ba violénsia sira-ne’e. ” Dehan Diretora,  CEGDI, Dulce Martins ba jornalista sira, iha salaun auditóriu, UNTL, tersa-feira, 29/09.

Nia dehan, ekipa hosi Centro de estudo de género diversidade e inclusão, Gabinete asuntu estudantil no provedória estudantil sira. Sira sei halo diskusaun ativu ho estudante sira, primeiru fahe informasaun ba estudante no oinsá estudante sira nia observasaun ba kazu sira-ne’ebe akontese ona iha kampus. Entaun ida-ne’e bele fo konfiansa no proteje sira hosi situasaun sira-ne’ebe akontese ka hanaran violénsia bazeia ba jéneru iha komunidade akademika nia leet.

Nia dehan, kampus halo ona implementasaun politika ba zero toleransia primeiru mak halo sensibilizasaun ba violénsia bazeia ba jéneru.

“Ami halo ona sensibilizasaun ba violénsia bazeia ba jéneru iha fakuldade ualu, hela fakuldade rua mak seidauk, nune’e estudante,  profesores no funsionáriu balun hatene no komprende ona konaba sensibilizasaun sira-ne’e. Nune’e profesores sira-ne’ebe mak hetan kazu sira-ne’e agora dau-daun hetan ona duni ona sensaun, kazu balun halo ona avaliasaun hosi konsellu disiplinar iha UNTL.” Nia dehan.

Iha fatin hanesan, Provedória dos estudante UNTL,  Nivio Correia Lebre, hatutan, sira halo programa sensibilizasaun ida-ne’e hanesan modu preventivu ida iha universidade tanba universidade iha estatal ho estudante sira-ne’ebe numeru boot. Dala-ruma kazu forma oin-oin ne’ebe akontese entaun universidade iha nia seriedade no politika,  oinsá atu tulun no halo prevensaun hodi evita ba kazu sira-ne’ebe akontese.

“Kazu sira ne’ebe akontese mak hanesan abuzu sexual, abuzu poder, violénsia bazeia ba jéneru no kazu sira seluk ne’ebe estudante no funsionáriu sira enfrenta. Motivu ida-ne’e mak ami halo sensibilizasaun oinsá, atu tulun estudante no funsionáriu sira sente kampus ne’e seguru no komportavel atu halo sira nia  aprendizajen.” Nia dehan.

Nia dehan, Normalmente bainhira kazu ne’e hetan nia kuridor ba traballu liuhosi keixa no relata entaun universidade liuhosi gabinete presiza prosesu counseling no akompaiñamentu. Bainhira presiza atu loke ba iha prosesu disiplinar sei iha diresaun universidade nia konsellu disiplinar liuhosi reitor hanesan másimu universitáriu atu bele konvoka enkontru hodi loke prosesu ida-ne’e.

“Bainhira kazu sira-ne’ebe akontese ami sempre halo atendimentu ho seriu no lao tuir servisu ne’ebe diresaun sira-ne’ebe responsavel atu servisu ba ne’e. Nune’e universidade ho nia estudante sei tenta halo nia programa ba prevensaun oinsá tulun no evita situasaun sira-ne’ebe perturba ba estudante sira nia aprendizajen no saude mental. “ Nia esklarese.

Estudante Fakuldade Medisina Siensia da Saude, Melania Auxilia Lopes, hateten, Primeiru agradese ba universidade liu-liu ba parte CEGDI tanba bele fasilita ba formasaun importante konaba asegura kampus seguru no oinsa atu hapara halo  violénsia hasoru feto iha ambitu universitáriu nian. Liuhosi atividade ida-ne’e bele mellora estudante sira nia koñesimentu no abilidade tanba programa ne’e halao ona iha fakuldade ualu no fakuldade rua mak seidauk.

” Tanba dala-barak estudante sira sente  inseguru iha ambiente fakuldade no iha departamentu universidade nian, tanba dala-ruma estudante balun hasoru situasaun sira-ne’e, maibe sira tauk fo sai informasaun iha publiku, tanba sira tauk afeita ba sira nia estudu no sira nia saude mental.” Nia dehan.

Nia dehan,sira sente orguillu bainhira CEGDI realiza atividade sensibibilizasaun ida-ne’e, tanba kampus seguru la signifika aprende deit materia, maibe estudante presiza seguru no konportavel  iha kampus hodi halao dever hanesan estudante.

“Pesoalmente orguillu bainhira tuir sensibilizasaun konaba asegura kampus seguru, livre hosi violénsia bazeia ba jéneru, nune’e husu ba feto maluk sira ne’ebe  la marka prezensa iha fatin ida-ne’e, ba oin tenki brani ko’alia sai katak lae ba asediu sexual, lae ba violénsia hasoru feto, lae ba predator, tanba kazu sira-ne’e hanesan ne’e, bain-bain akontese ba ita feto mak hasoru barak liu.” Nia informa.

Jornalista: Umbelina Reis

 

 

Asosiasaun Jornalista Organiza Media Tour Ba Area Isoladu iha Fronteira, Hodi Kobre Situasaun Povu Nebe Hasoru
Prev Post Asosiasaun Jornalista Organiza Media Tour Ba Area Isoladu iha Fronteira, Hodi Kobre Situasaun Povu Nebe Hasoru
Arcoris TL Fasilita Formasaun Ba Jornalista no Estudante komunikasaun Sosial kona-ba Seguransa Digital
Next Post Arcoris TL Fasilita Formasaun Ba Jornalista no Estudante komunikasaun Sosial kona-ba Seguransa Digital